Tôi nhớ cái đêm năm 2002, ngồi trước cái tivi 21 inch nhà hàng xóm, mười mấy đứa chen chúc nhau, Hàn Quốc vừa thắng Tây Ban Nha, cả xóm ré lên như vỡ trận. Lúc đó tôi nghĩ: ừ, bóng đá châu Á đang bắt đầu được thế giới nhìn nhận thật rồi. Hơn hai mươi năm qua đi, tôi vẫn cứ ngồi chờ những khoảnh khắc kiểu vậy — và mỗi mùa vòng loại World Cup về, cái cảm giác hồi hộp pha lẫn lo âu đó lại ùa về nguyên vẹn.
World Cup 2026 lần này khác. Khác hẳn. Giải mở rộng lên 48 đội, chia thành 12 bảng, mỗi bảng 4 đội, đồng nghĩa châu Á — khu vực AFC — được phân bổ tới 8,5 suất thay vì 4,5 như hồi xưa. Ba quốc gia đồng đăng cai là Mỹ, Canada và Mexico, khai mạc ngày 11 tháng 6 năm 2026, chung kết dự kiến ngày 19 tháng 7. Nghe con số 8,5 suất thôi là tôi đã thấy nhẹ người — nhưng đời bóng đá mà, nhẹ người rồi lại hồi hộp theo kiểu khác.
Bức tranh vòng loại — ai đang chạy, ai đang vấp
Vòng loại châu Á World Cup 2026 đi qua nhiều vòng, và đến giai đoạn cuối, 18 đội được chia thành 3 bảng, mỗi bảng 6 đội. Hai đội đầu bảng đi thẳng, đội thứ ba và thứ tư vào vòng play-off nội lục địa để giành thêm suất. Nhìn vào đó mà thấy cơ hội rộng mở hơn bao giờ hết — nhưng cũng chính vì rộng mở, áp lực tâm lý với các đội trung bình lại càng lớn, vì “không có lý do gì để thất bại” đôi khi còn nặng hơn là “không có cơ hội gì cả”.
Nhật Bản và Hàn Quốc vẫn là hai cái tên tôi xem như đương nhiên sẽ có mặt ở Mỹ. Nhật Bản với lứa Mitoma, Doan, Tanaka — những cậu đang chơi bóng ở các giải hàng đầu châu Âu — trông đáng sợ lắm. Hàn Quốc thì dù Son Heung-min đã không còn ở đỉnh phong độ như hồi đỉnh cao Tottenham, nhưng anh vẫn là linh hồn, vẫn là người cầm lấy trách nhiệm trong những trận sống còn. Iran, Úc, Iraq cũng là những ứng cử viên nghiêm túc. Còn Trung Quốc — thôi, chuyện Trung Quốc và World Cup là một câu chuyện dài và buồn mà tôi không muốn nhắc nhiều.
Điều tôi tò mò hơn là những đội mà người ta hay gọi là “ngựa ối” — Jordan, Oman, Kyrgyzstan — những cái tên mà mười năm trước tôi chưa chắc nhớ mặt trên bản đồ bóng đá nhưng giờ đang thi đấu khá tử tế. Bóng đá châu Á đang phẳng ra theo đúng nghĩa tốt của từ đó.
Và Việt Nam — câu chuyện tôi không thể không nhắc
Tôi biết nhiều người đọc đến đây là để xem tôi viết gì về đội nhà. Thật ra tôi không muốn vẽ viễn cảnh màu hồng. Vòng loại lần này Việt Nam ở bảng đấu khó, gặp những đối thủ mạnh hơn hẳn về thể lực và kinh nghiệm thi đấu quốc tế đỉnh cao. Nhưng tôi vẫn xem. Tôi vẫn ngồi trước màn hình, tay cầm ly trà đá, tim đập loạn. Không phải vì tôi ảo tưởng — mà vì bóng đá nó vậy, nó cho mình cái quyền được tin tưởng dù chỉ 90 phút.
Thế hệ Công Phượng, Quang Hải đã cho chúng ta thấy Việt Nam có thể cạnh tranh ở tầm châu lục. Lứa trẻ hiện tại đang được kỳ vọng tiếp nối. Tôi không dám nói chắc chuyện suất World Cup — nhưng tôi tin hành trình này đang dạy cho bóng đá Việt Nam rất nhiều thứ mà không trường lớp nào dạy được.
Với những ai đang theo dõi sát sao cuộc đua này và muốn tham khảo thêm về phân tích, dự đoán, hay tìm hiểu tỷ lệ world cup từ các chuyên gia bóng đá, có khá nhiều trang tổng hợp thông tin khá đầy đủ để tham khảo thêm góc nhìn.
Còn mấy tháng nữa thôi — cứ ngồi mà chờ
Tháng 6 năm 2026. Nghe còn xa nhưng thật ra không xa. Cái hay của vòng loại là nó cho mình cả một hành trình để yêu, để ghét, để tức, để vỡ òa — chứ không phải chỉ là cái kết. Tôi đã xem World Cup từ hồi Italia 90, đã khóc vì Baggio sút hỏng penalty năm 94, đã thức trắng đêm xem Zidane húc đầu vào Materazzi năm 2006. Mỗi kỳ World Cup là một ký ức riêng, không kỳ nào giống kỳ nào.
Và vòng loại này — với 8,5 suất, với những đội châu Á đang lớn dần, với Việt Nam vẫn còn đó trên đường đua — nó đang viết những trang đầu của một câu chuyện mà tôi muốn được đọc đến hết.
Lưu